سطح‌بندی‌ متون پزشکی فارسی برای‌ غیر فارسی‌زبانان: انگاره‌ای برپایه ی دستور نظام‌مند- نقش‌گرای هلیدی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزش زبان فارسی- دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

2 گروه زبان شناسی- دانشگاه تربیت مدرس

3 گروه زبان شناسی- دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی عوامل مؤثر بر سطح ‌دشواری متون پزشکی فارسی برای خارجی‌ها و ارائه‌ی انگاره‌ای به‌منظور سطح‌بندی متون آموزش فارسی به فارسی‌آموزان خارجی است که به ادامه تحصیل در رشته‌های علوم پزشکی دانشگاه‌های ایران تمایل دارند. چارچوب نظری تحقیق، رویکرد نظام‌مند- نقش‌گرای هلیدی است و روش پژوهش، دارای مؤلفه‌های کیفی برگرفته از پرسش‌نامه‌‌ی سنجش عوامل مؤثر بر سطح دشواری متون پزشکی فارسی است که پایایی و روایی آن به تأیید رسیده و فارسی‌آموزان خارجی مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) به آن پاسخ داده‌اند. نتایج پژوهش نشان داد که استعاره دستوری اسم‌سازی از فعل و صفت، صفت‌سازی (فاعلی و مفعولی) از فعل، موجزگویی، واژ‌ه‌های تخصصی، مرتبگی(همپایه و ناهمپایه) بسطی افزایشی و واژگون‌مرتبگی در سطح گروه، بند و بند مرکب، از عوامل مؤثر در دشواری متون پزشکی فارسی هستند. همچنین داده‌ها امکان ارائه‌ی انگاره‌ی سطح‌بندی متون پزشکی فارسی برای خارجی‌ها در چارچوب دستور نظام‌مند- ‌‌نقش‌گرای هلیدی را فراهم ساخت. انگاره‌ی پیشنهادی قابل استفاده در امور تهیه و تدوین متون آموزشی، آزمون‌سازی و ارزشیابی سطح‌زبانی فارسی‌آموزان غیرایرانی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Persian medical texts leveling for Non-Persian language speakers:a model based on Halliday's systemic-functional grammar

نویسندگان [English]

  • Mohammad Bagher Mirzaei Hesarian 1
  • Ferdows Aghagolzadeh 2
  • Alieh kord zafaranlu Kambudjia 3
  • Arsalan Golfam 2
چکیده [English]

The aim of this study is to investigate the factors affecting the difficulty level of Persian medical texts for foreigners and to provide a model in order to leveling the Persian language teaching texts for foreign students who continue to study in medical sciences at the Iran's universities. The theoretical framework of the research is the Halliday's systemic-functional approach. The research methodology has qualitative components derived from the questionnaire measuring the factors affecting the difficulty level of the Persian medical texts that has been confirmed and its validity has been confirmed and foreign Persian students of the Persian Language Center of the Imam Khomeini International University(IKIU) have responded to it. The results of this study showed that the grammatical metaphor of nominalization of verb and adjective, adjectivization (subjective and objective) from verb, logogenetic patterns of wording, Specialized words, enhanced expansion ranking (parataxis and hypotaxis) and rank-shifting in the level of group, clause, and clause complexe, are the factors influencing difficulty in Persian medical texts. Also, the data provided the possibility of presenting a model of ​​ Persian medical texts leveling for foreigners within the framework of on Halliday's systemic-functional grammar. The suggested model can be used in the preparation and development of educational texts, language testing and evaluation of language skills of Non-Persian language speakers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • model
  • leveling
  • medical texts
  • Non-Persian language speakers
  • Halliday's systemic-functional grammar
آقاگل‏زاده، ف. و میرزایی حصاریان، م.(1392). «در جست‌وجوی انگاره‌ای آموزشی بر پایه پیچیدگی‌ها‌ی واژگانی و دستوری در دستور نظام‌مند-‌‌ نقش‌گرای هلیدی: بررسی موردی کتاب خواندن و درک مطلب فارسی‌آموزان غیرایرانی (سطح پیشرفته)»، پژوهش­نامه آموزش زبان فارسی به غیرفارسی زبانان، سال 2، شماره2، صص: 118-87.
باطنی، م. (1372).توصیف ساختمان دستور زبان فارسی، چاپ پنجم، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
حق‌شناس، ع. (1369). «در جست‌وجوی زبان علم»، مجله زبان‌شناسی، سال 7، ش2، صص: 49-55.
دبیر مقدم، م. (1384). «زبان‌شناسی نوین: دستاوردها و افق‌ها (مجموعه‌ی مقالات نخستین همایش زبان‌شناسی و آموزش زبان)»، تهران: انتشارات سمت، صص117ـ129.                                                                                                                                                                                          
ریاضی، ع. (1387). چهارچوب مرجع و نیاز به پرداختن به مهارت­های سطح بالای شناختی و فکری در کتاب­های درسی، کتاب درسی دانشگاهی (1) ساختار و ویژگی­ها، چاپ دوم، تهران: سمت. صص: 218-209.
شیخ‌زاده، م. (1387).تحلیل محتوای سطح خوانایی کتاب‌های بخوانیم چهارم و پنجم ابتدایی براساس شاخص سطح خوانایی گانینگ، مطالعات برنامه درسی، شماره9، صص: 98-84.
عباسی، ح. (1393). تحلیل محتوای کتاب علوم تجربی پایه‌ی ششم ابتدایی بر اساس فرمول خوانایی فرای، اولین کنفرانس سراسری توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان‌شناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی.
 
Arya, Diana J., Hiebert, Elfrieda H., Pearson, P.David. (2011).The Effects of Syntactic and Lexical Complexity on the Comprehension of Elementary Science Texts. International Electronic Journal of Elementary Education, (1), 107-125.
Bailey, A. L., Butler, F. A., Stevens, R., & Lord, C. (2007). Further specifying the language demands of school. In A. L. Bailey (Ed.), The Language Demands of School: Putting academic English to the test (pp. 103-156). New Haven, CT: Yale University Press.
Chall,  J.  S.,  Bissex G.  L., Conard, S.  S.  &   Sharples. S.  H. (1996). Qualitative assessment  of  text  difficulty:  A  practical  guide  for  teachers  and  writers. Cambridge,  MA:  Brookline  Books.   
Carver, R. P. (1975-1976). “Measuring  prose  difficulty  using  the  Rauding  scale.”Reading research quarterly 11:660-685. 
Dale,  E.  & Tyler. R.  W. (1934).  “A  study  of  the  factors  influencing  the difficulty of reading materials for adults  of  limited  reading  ability.”Library Quarterly 4:384‑412.  
Dale,  E.  &  J.  O’Rourke. (1981).  The  living  word  vocabulary:  A  national  vocabulary Inventory. Chicago: Wor ld  Book –Childcraft  International.
Flesch,  R. (1943). “Marks  of  a  readable  style.”   Columbia  University  contributions to education, no.897. New  York:  Bureau  of  Publications,  Teachers College,  Columbia  University.
Frantz, R. S. & Starr, L. E. & Bailey, A. L. (2014).Text Complexity Symposium: syntactic Complexity and Text Complexity, CCSSO National Conference on Student Assessment.
Fry, E . B. (1977). “Fry’s readability graph:  Clarifications, validity, and extension to level 17.” Journal of  Reading 21, no. 3:242‑252.  
Gray, W. S. & Leary. B. (1935). What makes a book  readable. Chicago: Chicago University Press.  
Gunning,  R.  (1952). The  technique  of  clear  writing,   New  York :  McGraw‑Hill.
Halliday, M. A. K. (1985). Spoken and written language, 1st ed. Vic: Deakin University.
Halliday, M. A. K., & Matthiessen, C. M. I. M. (2004). An introduction to functional grammar (3rd ed.). London: Arnold.
Halliday, M. A. K. (2003). On Language and Linguistics, Edited by Webster, London and New York: Continuum.
Halliday, M. A. K., & Matthiessen, C. M. I. M. (2004). An introduction to functional grammar (3rd ed.). London: Arnold.
Halliday, M. A. K., & Webster.(eds.). (2009). "Methods-Techniques-Problems". Continuum Companion to Systemic Functional Linguistics, London: Continuum, 86-59.
Heilman, M., Collins-Thompson, K., Callan, J., Eskenazi, M. (2006). Classroom Success of an Intelligent Tutoring System for Lexical Practice and Reading Comprehension, Proc. Interspeech 2006, Pittsburgh September 2006.
Krejcie,Robert V., Morgan, Daryle W. (1970).“Determining  Sample Size for Research  Activities”,  Educational  and  Psychological Measurement.
Lively,B. A. & Pressey, S. L. (1923). “A method for measuring the ‘vocabulary  burden’  of  textbooks. Educational  administration  and  supervision,9:389‑398.  
Lorge, I.(1944). “Predicting Readability.” Teachers College Record, Vol. 45, 404-419.
McLaughlin, G. H.(1969).“SMOG grading,new readability formula,” Journal of reading 22:639-646.  
To,V., Fan, S. & Thomas, DP. (2013a). Lexical density and Readability: A case study of English Textbooks. The International Journal of Language, Society and Culture, 37(7), 61-71.
Singer, H. (1975). “The SEER technique: A non computational procedure for quickly estimating readability levels.” Journal  of  reading  behavior   3:255‑267.
Scarcella, R. (2003). Academic English: A conceptual framework. University of California,Linguistic Minority Research Institute. Technical Report 2003 – 1. Irvine, CA: University of California Linguistic Minority Research Institute.
Schleppegrell, M. J. (2004). The language of schooling: A functional linguistics perspective.Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Thorndike,  E. L. (1921a).  The  teacher’s  word  book .  New  York:  Bureau  of  Publication, Teachers  College,  Columbia  University.
Thorndike,  E.  L.  and  I.  Lorge. (1944). The  teacher’s  word  book  of  30,000  words. New York: Bureau of Publications, Teachers College, Columbia University.
Vogel,  M.  &  Washburne, C. (1928).  “An  objective  method  of   determining grade placement of children's reading material.” Elementary  school  journal, 28:373-381.  
Widdowson, H. (1983). Learning purpose and language use. Oxford: Oxford University Press.