گرافیک در کتاب‌های آموزش زبان‌فارسی به غیرفارسی‌زبانان:نقش ارتباطی و کارکرد آثار گرافیک در رویدادهای آموزشی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی- دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناس ارشد آموزش زبان فارسی به غیر فارسی‏ زبانان

چکیده

کاربرد گرافیک در آموزش زبان، از عناصر بنیادین طراحی آموزشی است. بر پایه‌ی نظریه‌های یادگیری شناختی، عناصر دیداری اگر به درستی به کار روند، نقش بسزایی در پشتیبانی از یادگیری دارند؛ همان‌گونه که کاربرد نادرست آن‌ها نیز به آموزش آسیب می‌رساند. با وجود این، در تهیه‌ی مواد آموزشی، اغلب، یا گرافیک نادیده گرفته می‌شود و یا کاربرد آن آگاهانه نیست. این پژوهش با توجه به نظریه‌های یادگیری شناختی، به بررسی نقش ارتباطی آثار گرافیک و نیز همراهی یا مشارکت این آثار در رویدادهای آموزشی در متون منتخب آموزش زبان فارسی به غیر فارسی‌زبانان می‌پردازد. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر آن است که 1) در طراحی متن‌های آموزشی یاد شده، به‌کارگیریِ کارکرد حسّی اثر گرافیک بیش از کارکرد شناختی آن بوده است، 2) بیشترین تأثیر شناختی آثار گرافیک مربوط به کاربرد آن‌ها در تمرین‌های درس است و این آثار، کمتر در ارائه‌ی متن زبانی مشارکت داشته‌اند. با توجه به نتایج این پژوهش، تهیه‌کنندگان متون یاد شده، چندان به چگونگی کاربرد آثار گرافیک از منظر نظریه‌های یادگیری شناختی توجه ننموده‌اند. بنابراین، بایسته است کاربرد گرافیک در این متون، بر اساس شاخص‌های یاد شده، بازتعریف و اعمال شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Function and Effectiveness of Graphics in Persian Language Textbooks for Non-Persian Speakers

نویسندگان [English]

  • Negar Davari Ardakani 1
  • Anahita Farsi 2
چکیده [English]

Appropriate application of graphics in textbooks of Teaching Persian to Speakers of Other Languages (TPSOL) could play an important role in the process of Teaching Persian to non-Persian Speakers. According to the theories of cognitive learning, visuals, if used properly, would have a greatly positive effect in learning; however, their erroneous application can have negative result. However, it seems that graphical illustrations are either neglected or misused in developing syllabus for Persian textbooks. The present research aims to examine the communicative role of graphics in TPSOL textbooks based on theories of cognitive learning as well as their role in the instructional events of selected Persian texts to non-Persian speakers. The results indicated that 1) the application of the sensory functions of graphics was more frequent compared to their cognitive function in syllabus design of the texts at question; 2) the most cognitive effects of illustrations was related to their application in the exercises whereas they had no active role in syllabus of text skills. It was concluded that syllabus designers have neglected the appropriate application of graphical illustrations in the selected textbooks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Graphics
  • Communicative Function
  • Educational Events
  • Dual Coding Theory
  • Educational Design
  • TPSOL textbooks
احمدی، ب. (1375). از نشانه­های تصویری تا متن: به سوی نشانه­شناسی ارتباط دیداری. تهران: نشر مرکز.
ذوالفقاری، ح.، غفاری، م. و محمودی بختیاری، ب. (1382). فارسی بیاموزیم! (مجموعه‌ی 5 جلدی). تهران: انتشارات مدرسه.
 
Canning-Wilson, C. (2001). Visuals & Language Learning: Is There a Connection?   ELT Newsletter, 48. Retrieved from: http://www.eltnewsletter.com
Chong, T. S. (2005). Recent Advances in Cognitive Load Theory Research: Implications for Instructional Designers. Malaysian Online Journal of Instructional Technology (MOJIT), 2(3), 106-117.
Clark, R. C. & Lyons, C. (2011). Graphics for Learning: Proven Guidelines for   Planning, Designing, and Evaluating Visuals in Training Materials(2nd ed.). San Francisco: Pfeiffer.
Gagné, R. M. (1985). The Conditions of Learning (4th ed.). New York: Holt, Rinehart, & Winston.
Garrison, W. T. (1978). The Context Bound Effects of Picture-Text Amalgams: Two Studies. Unpublished Ph.D. dissertation. Cornell University.
Jewitt, C. & Kress, G. (2004). Multimodal Literacy. New York: Peter Lang publishing Inc.
Kress, G. R.(2009). What is Mode? In C. Jewitt (Ed.), The Routledge Handbook of Multimodal Analysis. (pp. 54-67). London: Routledge.
Kress, G. R. & van Leeuwen, T. (2001). Multimodal Discourse: The Modes and Media of Contemporary Communication. London: Edward Arnold.
Levie, W. H. & Lentz, R. (1982). Effects of Text Illustrations: A Review of Research. Educational Communication and Technology Journal, 30: 195-232.
Levin, J. R. & Lesgold, A. M. (1978). On Pictures in Prose. Educational Communication and Technology Journal (ECTJ), 26: 233-243.
Mayer, R. E. (2001). Multimedia Learning. UK: Cambridge University Press.
Mayer, R. E. (2005). Multimedia Learning: Guiding Visuospatial Thinking with Instructional Animation. In P. Shah &  A. Miyake (Eds.), The Cambridge Handbook of Visuospatial Thinking. Cambridge.
Najjar, L. N. (1995). Dual Coding as a Possible Explanation for the Effects of Multimedia on Learning. Technical Report, 95-29. (School of Psychology and Graphics, Visualization, and Usability Laboratory Georgia Institute of Technology).
Paivio, A. (1971). Imagery and Verbal Processes. New York: Holt, Rinehart & Winston.
Paivio, A. (1975). Coding Distinctions and Repetition Effects in Memory. In G. H. Bower (Ed.), The Psychology of Learning and Motivation, (Vol. 9: 179-214). New York: Academic Press.
Paivio, A.  (1991). .Dual Coding Theory: Retrospect and Current Status. Canadian Journal of Psychology, 45: 255-287.
Paivio, A.    (2007). Mind and its Evolution: A Dual Coding Theoretical Approach. Mahwah, NJ: Erlbaum.
Rieber, L. P. (2000). Computers, Graphics, and Learning. Madison, WI: Wcb Brown & Benchmark. Retrieved from: http://www.nowhereroad.com/cgl/CGLBook.pdf
Royce, T. (2002). Multimodality in the TESOL Classroom: Exploring Visual-Verbal Synergy TESOL Quarterly, 36(2): 191–205.
Sadoski, M., Paivio, A. & Gotez, E. (1991). A Critique of Schema Theory in Reading and a Dual Coding Alternative. Reading Research Quarterly, 26(4): 463-484.
Samuels, S. J. (1967). Attentional Processes in Reading: The Effect of Pictures in the Acquisition of Reading Responses.Journal of Educational Psychology, 58: 337-342.