مقایسه متون فیزیولوژی گایتون و فارسی ویژه‌ی پزشکی: تحلیلی پیکره-بنیاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان شناسی دانشگاه تربیت مدرس

2 گروه زبان شناسی دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشیار گروه زبان شناسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

بررسی و تحلیل مقایسه‏‌ای متون آموزشی، ما را به درک دقیق‌تری از ویژگی‌ها‌ی آنها رهنمون می‌سازد؛ در همین راستا، پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به این پرسش‌ است که آیا اساساً تفاوتی بین متون ویژه‌ی علوم پزشکی دوره‌ی تکمیلی فارسی‌آموزان غیرایرانی و متون پزشکی ترم نخست دوره‌ی دانشگاهی از نظر موضوعات استعاره‌ی دستوری، اجزای مرتبه‌بندی‌شده و واژگون‌مرتبه در سطح بند و بند مرکب وجود دارد یا خیر؟ در انجام پژوهش، پیکره‌ای مشتمل بر 9886 واژه‏ی مستخرج از متون کتاب فارسى ویژه‏ى علوم پزشکى براى دانشجویان خارجى و 9775 واژه از متون کتاب فیزیولوژی گایتون تهیه شده است. سپس، هر یک از ویژگی‌های زبانی مورد نظر، به صورت جداگانه، در چارچوب دستور نظام‌مند-نقش‌گرای هلیدی، شناسایی و استخراج شده و سپس با استفاده از نرم‌افزارهای مناسب، داده‌ها جمع‌آوری، دسته‌بندی و خلاصه شده است. نتایج پژوهش، فرضیه‌ی پژوهش مبنی بر وجود تفاوت قابل توجه بین متون ویژه‌ی علوم پزشکی دوره‌ی تکمیلی فارسی‌آموزان غیرایرانی و متون پزشکی ترم نخست دوره‌ی دانشگاهی را مورد تأیید قرار می‏دهد. همچنین، بررسی و تحلیل ویژگی‌های جزئی‌تر پیکره نشان داد که در مجموع شباهت‏هایی بین دو بخش پیکره در ویژگی‌هایی همچون مرتبگی، واژگون‌مرتبگی و استعار‏ه‏ی دستوریِ اندیشگانی وجود دارد اما در جزئیاتی همچون ترتیب واژگون‌مرتبگی بی‌زمان و تعداد الگوهای آن و نیز سلسله‌مراتب روابط منطقی-معنایی بین بندهای وابسته، تفاوت‌هایی به چشم می‏خورد. به نظر می‌رسد عوامل مورد بررسی در این پژوهش می‌تواند برای بررسی وجوه اشتراک و افتراق متون مختلف مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of Guyton's Physiological Texts and Persian for Medical Purposes: A Corpus-based Analysis

نویسندگان [English]

  • Mohammad Bagher Mirzaei Hesarian 1
  • Ferdows Aghagolzadeh 2
  • Aliyeh Kord Zafaranlu Kambuziya 2
  • Arsalan Golfam 3
چکیده [English]

Comparative study and analysis of educational texts leads us to a more accurate understanding of their characteristics. In this regard, the present study aims to answer the question that whether there are the differences between the textbooks which are specially designed for the non-Iranian Persian learners in advanced courses and those medical texts which are taught at the first semester of the academic year. Doing so, the texts were analyzed and compared with regard to the grammatical metaphor, ranked and rank-shifted components at the level of the clause and clause complex, and so on. In the course of the research, a corpus consisting of 9886 words extracted from the textbooks of the of medical sciences texts for Persian learners and 9775 words from the Guyton's physiology texts were selected and analyzed. Then, each of the linguistic features was individually identified and extracted in the framework of systemic-functional grammar of Halliday. Afterwards, using appropriate software, data were collected, categorized and summarized. The research results confirmed the hypothesis of the research stating that there was a significant difference between the texts of medical sciences for Persian learners and the medical texts for the first semester of the academic year. In addition, the in-depth analysis showed that, in general, there were similarities between the two parts of the structure with regards to characteristics such as ranking, rank-shifting, and ideational grammatical metaphor. In addition, there existed some differences between the order of non-finite rank-shifting and the number of patterns as well as in the logical-semantic relations between the dependent clauses. It seems that the factors of the research can be used to examine the various aspects of similarities and differences of various texts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Medical texts for Persian learners
  • physiology
  • non-Iranian Persian learners
  • ranking
  • rank-shifting
  • grammatical metaphor
  • systemic functional grammar
آقاگل‏زاده، ف. و میرزایی حصاریان، م. ب. (1392). در جستجوی انگاره‌ای آموزشی بر پایه­ی پیچیدگی‌ها‌ی واژگانی و دستوری در دستور نظام‌مند-‌‌نقش‌گرای هلیدی: بررسی موردی کتاب خواندن و درک مطلب فارسی آموزان غیر ایرانی (سطح پیشرفته)، پژوهش نامه­ی آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، دوره 2، شماره 2.
اعلایی، م. (1388). بررسی کتاب های علوم انسانی (سازمان سمت) در چارچوب دستور نظام‌مند نقش‌گرای هلیدی از منظر فرانقش متنی و بینافردی، رساله­ی دوره دکتری زبان شناسی، گروه زبان شناسی، دانشکده­ی ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.
باطنی، م. ر. (1372).توصیف ساختمان دستور زبان فارسی، چاپ پنجم، مؤسسه انتشارات امیرکبیر، تهران.
حق‌شناس، ع. م. (1369). در جستجوی زبان علم، مجله زبان‌شناسی، سال هفتم، ش2، ص49-55.
دبیر مقدم، م. (1384). زبانشناسی نوین: دستاوردها و افق‌ها، مجموعه مقالات نخستین همایش زبانشناسی و آموزش زبان، دانشگاه تربیت مدرس، انتشارات سمت ، ص117ـ129.
وکیلی‌فرد، ا. ر. و گله‌داری، م. (1381). فارسی ویژه‌ی علوم پزشکی برای دانشجویان خارجی، قزوین، انتشارات پرک.
هال، ج. ای. (1385). فیزیولوژی پزشکی گایتون، برگردان احمد رضا نیاورانی، انتشارات سماط، تهران.
 
Achugar, M. & Schleppegrell, M. J. (2005). Beyond connectors: The construction of cause in history textbooks. Linguistics and Education, 16(3), 298-318.
Bailey, A. L. & Butler, F. A. (2007). A conceptual framework of academic English language for broad application to education. In A. L. Bailey (Ed.), The Language Demands of School: Putting academic English to the test (pp. 68-102). New Haven, CT: Yale University Press.
Bailey, A. L. Butler, F. A., Stevens, R., & Lord, C. (2007). Further specifying the language demands of school. In A. L. Bailey (Ed.), The Language Demands of School: Putting academic English to the test (pp. 103-156). New Haven, CT: Yale University Press.
Christie, F. (2012). Language education throughout the school years: A functional perspective. New York: Wiley-Blackwell.
Halliday, M. A. K. (1985). Spoken and written language. 1st ed.Vic: Deakin University.
Halliday, M. A. K. (1987). Spoken and Written Modes of Meaning. In R. Horowitz and S. J. Samuels (Eds), Comprehending Oral and Written Language, (pp 55-82). San Diego: Academic Press. Inc.
Halliday, M. A. K. & Matthiessen, C. M. I. M. (2004). An introduction to functional grammar (3rd ed.). London: Arnold.
Halliday, M. A. K. (2003). On Language and Linguistics. Edited by Webster, London and New York: Continuum.
Halliday, M. A. K. & Matthiessen, C. M. I. M. (2004). An introduction to functional grammar (3rd ed.). London: Arnold.
Halliday, M.A.K. & Webster.(Eds.). (2009). Methods-Techniques-Problems. in Continuum Companion to Systemic Functional Linguistics. London: Continuum, 86-59.
Halliday, M. A. K. & Matthissen,C. (2014). Halliday's introduction to functional grammar(4nd edition). London: Routledge.
Hasan, Ruqaiya. (1989). Linguistics, Language and Verbal Art, London: Oxford University Press.
Heilman, M. Collins-Thompson, K. Callan, J. Eskenazi, M. (2006), Classroom Success of an Intelligent Tutoring System for Lexical Practice and Reading Comprehension, Proc. Interspeech2006, Pittsburgh September 2006.
Newnham, S.A. (2013). Text Complexity in Graded Readers: A Systemic Functional Look Theses, Dissertations and Capstones, P: 498.
Moore, T. (2002).knowledge and agency: a study of metaphenomenal discourse in textbooks  disiplines, English for Specific Purposes, 21(4):347-366.